Những ngày đầu của áo dài tân thời Việt Nam

Những ngày đầu của áo dài tân thời Việt Nam

Những cô nàng vẫn còn đau đầu nghĩ về những trang phục diện Tết sao cho vừa lịch sự vừa sang thì áo dài truyền thống chắc chắn là một trang phục không thể thiếu.

Những chiếc áo dài truyền thống không họa tiết, với những màu sắc đa dạng khác nhau là một sự lựa chọn phù hợp cho cô nàng yêu thích sự đơn giản, nhưng vẫn không kém phần thanh lịch, sành điệu.

Trước hết, “lemur” – tiếng Pháp, có nghĩa là “bức tường”. Người vẽ ra những mẫu áo dài mới, hay nói chính xác hơn là người đã cải tiến “vóc dáng” cho chiếc áo dài chính là họa sĩ Lemur Nguyễn Cát Tường (sinh năm 1912 – mất tích năm 1946), một trong số những họa sĩ Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương.

Ở thập niên 1930 và những năm đầu 1940, trong hơi thở trào phúng của hai tờ báo đình đám Phong Hóa và Ngày Nay(**), việc gắn chữ “lemur” vào tên mình, phải chăng họa sĩ cũng đã trào phúng hóa những tư tưởng sáng tạo của mình khi biết chắc chúng sẽ va phải “bức tường” của những quan niệm cũ? Những thiết kế y phục cách tân của ông, đặc biệt là áo dài Lemur, khi được tờ Phong Hóa thường xuyên giới thiệu trên chuyên mục “Vẻ đẹp riêng tặng các bà các cô” đã như một luồng gió mới thổi vào đời sống xã hội, đánh thức những khao khát làm đẹp nơi bất kỳ phụ nữ nào, đặc biệt là những cô gái trẻ.

Trong bài “Cõi đẹp” viết mở đầu cho cuốn sách nêu trên, tác giả Cao Huy Thuần nhận định áo dài Lemur “là tiếng cười trẻ trung… của những nhan sắc đôi mươi thấy mình đã là bướm, không còn bị giam giữ trong chiếc kén bí hiểm của gia đình, xã hội”. Phải chăng trong “chiếc kén” ấy, một thời gian dài phụ nữ không được cho đi học; phụ nữ phải nhuộm răng đen, mặc quần đen, áo sẫm màu, vấn tóc bằng khăn vải; phụ nữ thường tủi phận vì gần như phải “chôn” đời trong công việc đồng áng hay ở một góc bếp nhà với vô vàn những nỗi niềm buồn, hận, xót xa…?

Cần phải nhắc vào khoảng thập niên 1920, trước khi áo dài Lemur xuất hiện, phong trào cạo răng trắng, mặc quần trắng do các cô vợ Tây và giới gái nhảy khơi mào từng bị bài xích nặng nề. Thế nhưng sau thời gian dài giằng co, sự thay đổi là không thể cưỡng lại bởi các bà các cô thấy mình đẹp hơn nhiều với bộ răng trắng và những chiếc quần trắng. Nhất là khi xã hội lúc này đã có nhiều hơn những phụ nữ đỗ đạt, có địa vị, và họ phải giao tiếp nhiều hơn, cả với những người từ phương Tây đến. Áo dài tân thời ra đời từ bao giờ?

Năm 1934, đến lượt áo dài Lemur. Có thể nói đó là lần thứ hai y phục phụ nữ được cải cách mạnh mẽ. Nói mạnh mẽ là bởi Lemur Nguyễn Cát Tường quan niệm quần áo “như tấm gương phản chiếu trình độ trí thức”, “có vẻ mỹ thuật lịch sự”, “nhưng dù thế nào, nó cũng phải có cái tính cách riêng của nước nhà…, có một vẻ riêng để người khác khỏi nhầm các bạn với phụ nữ nước ngoài, như nước Tàu, nước Pháp, nước Nhật Bản chẳng hạn” (trên Phong Hóa số 86, năm 1934). Và thế là, áo dài tân thời Lemur xuất hiện cùng những bước cải tiến để “nhập vào hình hài Việt Nam một cách hài hòa”, theo Cao Huy Thuần.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.